انحراف شست پا یا هالوکس والگوس یکی از شایع ترین مشکلات ارتوپدی در پا بوده که علاوه بر تغییر شکل ظاهری باعث درد و ناراحتی در راه رفتن می شود. اما چه عواملی باعث بروز این عارضه می شوند؟ آیا کفش نامناسب مقصر اصلی بوده یا عوامل ژنتیکی نیز نقش دارند؟ بسیاری از افراد به دنبال روش هایی برای کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت این عارضه هستند اما آیا همیشه جراحی ضروری است یا میتوان با درمان های غیر جراحی آن را کنترل کرد؟ در این مقاله به بررسی دلایل ایجاد انحراف شست پا، روشهای پیشگیری، درمان های خانگی و پزشکی می پردازیم پس با ما همراه باشید.
انحراف شست پا چیست؟
انحراف شست پا یا هالوکس والگوس یک بیماری شایع بوده که در آن، مفصل پایه انگشت شست پا به سمت بیرون انحراف پیدا کرده و به تدریج برآمدگی استخوانی در کنار شست پا ایجاد می شود. این تغییر شکل در اثر فشار مداوم بر روی مفصل متاتارسوفالانژیال (MTP) شست پا به وجود می آید و به مرور زمان منجر به درد، تورم و حتی ایجاد آرتریت در مفصل شست می شود.
در این حالت، انگشت شست به سمت بیرون و انگشتان دیگر پا تمایل به فشار به هم پیدا می کنند که این امر باعث می شود فعالیت های روزمره شما دچار مشکل شود. این عارضه به صورت خفیف یا شدید بروز می کند و ممکن است تنها یک پا را درگیر کند یا در هر دو پا ایجاد شود. هالوکس والگوس در زنان و به ویژه در افراد مسن شایع تر بوده و بر اساس آمار بدست آمده از هر سه نفر، یک نفر در طول زندگی خود با این بیماری مواجه می شود.
علت بروز انحراف شست پا
کج شدن انگشت شست پا (هالوکس والگوس) بنا به دلایل مختلفی بروز می کند. به طور کلی، دلایل بروز این عارضه به شرح زیر است:
- آسیب های پا: ضربه یا آسیب به ناحیه پا منجر به تغییرات ساختاری در مفصل شست پا و در نهایت انحراف آن به سمت بیرون می شود.
- صافی کف پا: افرادی که از صافی کف پا رنج می برند، به دلیل توزیع نادرست فشار در هنگام راه رفتن، احتمال ابتلا به هالوکس والگوس را دارند.
- بیماری های التهابی مفاصل: بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید که مفاصل را درگیر می کنند باعث ضعف و تخریب مفصل شست پا و در نهایت کجی شست پا می شود.
- ژنتیک و زمینه ارثی: یکی از عوامل اصلی بروز هالوکس والگوس، وراثت است. برخی از ژن ها باعث انعطاف پذیری بیشتر رباط ها و مفاصل پا شده و در نهایت منجر به بروز بونیون و انحراف شست پا می شود.
- انعطاف پذیری زیاد رباط: افرادی که رباط هایشان انعطاف پذیری زیادی دارند، به راحتی به مشکلاتی مانند هالوکس والگوس دچار می شوند. این انعطاف پذیری بیش از حد باعث ناپایداری مفصل و ایجاد فشار بر روی شست پا می شود.
- ساختار غیر طبیعی استخوان ها: تغییرات در ساختار استخوان های پا مانند انحرافات مفصلی یا ناهنجاری های مادرزادی منجر به ایجاد هالوکس والگوس می شود. این نوع عارضه باعث می شود که مفصل شست پا به درستی حرکت نکند و در طول زمان به سمت بیرون منحرف شود.
- کفش های نامناسب: برخی از متخصصان بر این باورند که کفش های نامناسب باعث تشدید هالوکس والگوس می شوند و عامل اصلی بروز آن نیستند، اما بسیاری دیگر معتقدند که استفاده از کفش های تنگ و غیرقابل انعطاف فشار زیادی به شست پا وارد کرده و سبب تسریع انحراف آن می شود.
بیشتر بخوانید: هاگلند چیست؟
علائم هالوکس والگوس
انحراف شست پا یکی از اختلالات شایع بوده که به تدریج باعث ایجاد برآمدگی دردناک و قرمز در قسمت داخلی شست پا می شود. در این عارضه، شست پا به تدریج به سمت دیگر انگشتان پا انحراف پیدا می کند و باعث بروز علائم مختلفی می گردد. در ادامه به مهمترین علائم اصلی هالوکس والگوس اشاره می نماییم:
- ایجاد انگشت چکشی
- بی حسی در انگشت شست پا
- درد مکرر یا ممتد در ناحیه پا
- محدودیت حرکتی در شست پا
- ناتوانی در پوشیدن کفش های معمولی
- انحراف شست پا به سمت سایر انگشتان
- ضخیم شدن پوست زیر انگشت شست پا
- ضخیم شدن پوست یا ایجاد میخچه در پا
- ایجاد پینه یا کالوس بر روی انگشت دوم
- قرمزی و التهاب در پوست کناری انگشت شست پا
- ناتوانی در خم کردن انگشت شست پا یا احساس درد و سوزش شدید هنگام تلاش برای خم کردن
عوارض انحراف شست پا
هالوکس والگوس علاوه بر درد و ناتوانی، عوارض جانبی متعددی را برای شما عزیزان به دنبال دارد. بر اساس تحقیقات، ابتلا به این عارضه ممکن است خطر بروز برخی عوارض را افزایش دهد که در ادامه به آنها اشاره می نماییم:
- بورسیت
- انگشت چکشی
- خارهای استخوانی
- آرتروز شست پا و التهاب مفاصل
توجه: هالوکس والگوس تاثیرات منفی طولانی مدت بر کیفیت زندگی شما عزیزان می گذارد و فعالیت های روزمره را مختل می کند. بنابراین در صورت مشاهده علائم این عارضه به بهترین جراح پا در تهران مراجعه نمایید تا با پیشگیری و درمان به موقع از بروز عوارض جدی تر جلوگیری کند.
روشهای تشخیص هالوکس والگوس
تشخیص هالوکس والگوس با استفاده از معاینات فیزیکی و بررسی علائم ظاهری انجام می شود. این فرآیند شامل بررسی های مختلفی بوده تا پزشک علت و میزان شدت عارضه را تعیین کند. به طور کلی روشهای اصلی تشخیص این بیماری به شرح زیر است:
- معاینه فیزیکی و بررسی علائم ظاهری
- مشاهده پینه و قرمزی در زیر انگشت شست
- بررسی وضعیت متاتارس انگشتان دوم تا چهارم
- بررسی قدرت و حرکت مفاصل مچ پا، پا و انگشتان
- رادیولوژی یا تصویربرداری های برای تایید تشخیص
- لمس نواحی مختلف پا برای شناسایی محل دقیق درد
- بررسی انحراف و چرخش انگشت شست به سمت پهلو
بیشتر بخوانید: پارگی رباط مچ پا
روشهای درمان انحراف شست پا
در ابتدا بهتر است بدانید هالوکس والگوس به طور کامل درمان نمی شود اما با استفاده از روشهای مختلف میتوانید علائم این عارضه را کاهش دهید. این درمان ها شامل روشهای غیرجراحی و جراحی هستند که در ادامه به بررسی روشهای درمان انحراف شست پا می پردازیم:
- جراحی
- فیزیوتراپی
- تزریقات استروئیدی
- کفش های مخصوص
- پدگذاری و نوار پیچی
- مصرف داروهای مسکن
- دستگاه های نگهدارنده (ارتز)
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، هالوکس والگوس یا انحراف شست پا یک بیماری شایع بوده که تاثیرات منفی زیادی بر فعالیت های روزانه و کیفیت زندگی شما عزیزان می گذارد. اگرچه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد اما با استفاده از روشهای مختلف درمانی میتوان علائم آن را کنترل نمود و از پیشرفت بیشتر آن جلوگیری کرد. در موارد شدیدتر که درمان های غیرجراحی موثر نباشند، جراحی گزینه نهایی و مناسبی بوده که به بهبود وضعیت پا کمک می کند که در این صورت به دکتر امیر صباغ زاده مراجعه نمایید.
